Menopoz Tedavisi

 Menopoz Tedavisi

Menopoz ne demektir?

Menopoz latince de meno (mens/regl) ve pause (kesilme/durma) kelimelerinin birleşmesinden oluşur ve kalıcı olarak adetlerin bitmesi anlamına gelmektedir.  Menopoz diyebilmek için en az 12 ay adet görememiş olmak gerekmektedir.   Adet görememenin sebebi over yani yumurtalık rezervinin tam veya tamama yakın tükenmesidir.  Doğal menopoz yaşı ortalama 51.4 yıldır. Türkiye’de de doğal menopoz yaşının bu rakama yakın olduğu düşünülmektedir. Menopoz çoğu kadında  ani gelişmez. Bir geçiş dönemi vardır ve perimenopoz veya menopozal geçiş süreci olarak bilinir. Bu dönemde adet düzensizlikleri ve her ay adet görememe gibi şikayetler ortaya çıkar. Menopozdan yıllar önce yumurtalık rezervinin azalmaya başlaması öncelikle adet sürelerinin kısalması şeklinde kendini belli eder. Normalde 28-30 günde bir olan döngü 25 ve 21 güne kadar düşer. Yani her ay yerine 21 günden bir adet görülmeye başlanır. Takip eden aylar ve yıllar içerisinde bu süre tekrar uzar 35 günü geçer ve ardından atlamalar başlar. Yani her ay adet görülemez. Bunu sebebi rezerv tam olarak tükenmemiştir ancak her ay bir yumurta yumurtlama aşamasına artık getirilememektedir. Buna bağlı olarak yumurtlama gerçekleşmez.

Erken menopoz nedir?

Erken menopoz, 40 yaşından önce menopoza girilmesi demektir. Doğal menopozdan farklı olarak over rezervi başka sebeplere bağlı olarak daha erken tükenmektedir. Bazı genetik sendromlarda (Turner sendromu, Frajil-x geni pre mutasyonu (FMR-1), bleforopitosis epikantal sendrom (BPES)) yanında metabolik hastalıklar (galaktozemi), otoimmun bozukluklar ile kanser tedavisinde kullanılan kemoterapi ilaçları ve radyasyon yumurtalık dokusundaki yumurtaların erken ve kitlesel ölümüne yol açarak rezervin erken tükenmesi ve menopozun 40 yaşından önce gelişmesine yol açmaktadır. Erken menopozda aşağıda belirtilen menopoz semptomları ve olumsuz klinik sonuçlar daha erken ve daha şiddetli görülebilmektedir. Cerrahi menopoz denilen durumda yani herhangi bir sebeple menopoz öncesi yumurtalıklardan çıkartılması sonucu şikayetler tersine günler içinde başlar.

Menopoz tanısı nasıl konulur?

Menopoz tanısı klinik bulgulara göre tanısı konulan bir durumdur. Ancak hormon testleri tanıya yardımcı olur. Estrojen hormonunda düşüklük, FSH (yumurtayı büyüten hormon) da yükselme, yumurtalık rezervini gösteren AMH isimli hormonun düşmesi, ultrasonda yumurtalık dokusunun görüntüsü tanıya yardımcıdır.

Menopoz ne gibi şikayetlere ve klinik durumlara yol açar?

Menopozal geçiş dönemi ve menopoz sonrası kadınlar da bazı şikayetler ve olmuşuz sağlık sonuçları gelişebilmektedir. Bunlar erken ve geç dönem sorunlar olarak ikiye ayrılır. Aslında ortaya çıkan sorunların hemen tamamı rezervin tükenmesi ile birlikte yumurtalık dokusu yumurta büyüterek östrojen hormonunu üretemediğinden ortaya çıkan östrojen eksiliği sonucu oluşur.

Erken dönemde ateş basmaları, uyku düzeni bozuklukları, depresyon anksiyete, gerginlik, duygu durum bozuklukları, cinsel isteksizlik kendini göstermeye başlarken uzun dönemde yaşlanmanın da getirdiği biyolojik etkiler ile birlikte kalp damar sisteminde yaşlanma, kemik erimesi (osteoporoz), genital atrofi ( vajen de küçülme, kuruluk, darlık, idrar yaparken yanma) ve buna bağlı cinsel isteksizlik, hafıza zayıflaması, entelektüel fonksiyonlarda azalma ve vücut kompozisyonunda değişme (yağ dokusu artışı ve karın bölgesinde yağlanma) gözlenmektedir.

Menopoz tedavisi nasıl yapılır?

Menopoz tedavisi şikayetlerin şekli ve şiddetine göre değişir.  Menopoz sonrası gelişen problemlerin temel nedeni yumurtalık dokusundan üretilen östrojen hormonunun eksikliği olmasına rağmen, eksik olan bu hormonun yerine konulması ilk planda düşünülmemelidir.  Doğal menopoz sonrası yumurtalıkların artık üretmediği estrojen (yumurta büyürken salınır) ve progesteron (yumurtlamadan sonra salınır) hormonlarının uzun süre kullanımları meme kanseri ve damar içi pıhtılaşma ve pıhtı atma (trombo-emboli) riskini arttırdığından  güncel menopoz tedavisinde önerilmemektedirler. Ateş basmaları için hormon dışı alternatif tedaviler vardır SSRI ve SNRI kategorideki antidepresan ilaçlar şiddetli ateş basmalarının tedavisinde ilk seçenektirler.  Kemik kaybını önlemede kalsiyum ve D vitamini yanında erken madde olarak tabir edilen ilaçlar kullanılmaktadır.  Buna ek olarak düzenli egzersiz kilo verme hayvansal yağdan fakir diyet kolesterol yükselmesi ve kalp damar hastalığı riskini azaltmada yardımcı olacaktır. Erken menopozda durum farklı olup hormon ilaçlarının doğal menopoz yaşına kadar kullanılması gerekmektedir.

Menopoz takibi nasıl yapılır?

Menopozal geçil dönemi ve menopoz sonrası rutin jinekolojik muayene, ultrason ile inceleme smear testlerine ek olarak mamografi ve kemik yoğunluğu aralıklı olarak bakılarak hastalar takip edilmelidir.  Ateş basmalarının tedavisine başlandığında hastaların tedaviye ne oranda yanıt verdiklerini görmek adına 3- 6 ay sonra yeniden değerlendirilmelidir. Yine adet düzensizliklerinin yaşandığı menopozal geçiş dönemlerinde sadece adetleri düzenlemek adına kısa süreli uygulanabilen hormon tedavileri yakın takip edilmeli 6 aydan fazla kullanılmamalıdır. Adet düzensizlikleri ve diğer şikayetlerin menopoz dışında sebeplere de bağlı olabileceği için şüphe duyulması durumunda ek testler ve araştırmalar yapılması uygun olacaktır.

Bir sorunuz mu var?

Doktora Danış

Konu başlıkları

Kategoriler

Kısırlık Tedavisi

Tüp Bebek Tedavisi

Laparoskopi

Sitede yayınlanan bilgiler tedavi yerine geçmemektedir, size özel teşhis ve tedavi için mutlaka doktorunuza danışmalısınız.

@2021 IVFWEB